De borduurstekenrolodex – de derde serie borduursteken
Het is tijd voor de derde serie borduursteken in de Borduurstekenrolodex.

De borduurstekenrolodex met de eerste borduurstekenkaartjes.
Hieronder vind je de derde serie borduursteken die zijn opgenomen in de Borduurstekenrolodex. Hier vind je de steken op alfabetische volgorde met de links naar gerenommeerde bronnen als de RSN Stitch Bank, TRC Needles, Pintangle.com, Mary Corbet’s Needle’nThread en Unwind Studio voor Tapisserie/Needlepoint steken. Hier vindt je de eerste borduursteken die in de Borduurstekenrolodex zijn geplaatst en hier de tweede serie.
Het achtergrondverhaal van de Borduurstekenrolodex is hier te vinden.
In deze serie zijn er ook borduursteken opgenomen die gemaakt worden op telbaar stramien in handwerktechnieken als tapisserie en Bargello. In het Engels worden deze technieken Needlepoint of Canvas Work genoemd.

In de derde serie borduursteken zijn ook weer een aantal tapisserie/needlepoint steken opgenomen.
Dit zijn de borduursteken die in deze derde serie zijn opgenomen:
Bayeuxsteek
Deze steek zien we al terug op het Tapijt van Bayeux dat waarschijnlijk in de 11e eeuw gemaakt is. Het is een snelle vulsteek waarmee je grote oppervlaktes kunt borduren.

Bayeux steek.
Het is handig om de stof in een borduurring te spannen. Want eerst wordt de ondergrond bedekt met lange evenwijdige spansteken. Daarna wordt er loodrecht op de spansteken andere draden gespannen en met kleine steekjes vastgezet. Je kunt het in één kleur borduren of wat spelen met kleurtjes.
In het Engels wordt de steek Bayeux Stitch genoemd, en de borduurtechniek Layed Work. Je kunt het ook terugvinden onder draad opnaaien/couching.
Florentijnse steek

Florentijnse steek of vlamsteek.
Deze steek, ook wel vlamsteek genoemd, bestaat uit platsteken geborduurd in patroon. De patronen ontstaan eenvoudig door variatie in lengte en aantal van de platsteken in verschillende stekenblokken. Dit patroon wordt herhaald in soms opeenvolgende kleuren.
In het Engels heet de steek Florentine stitch of Flame stitch. Je vindt hem ook terug in de borduurtechniek Bargello.
Gaatjessteek, ruitvormig
Deze steek is net als de borduursteek hierboven onderdeel van de tapisserie/needlepoint steken die op stramien/monogaas gemaakt worden.

Gatensteek of eyeletsteek (diamantvormig)
Van het midden uit naar buiten werkend legt men achtereenvolgens steken over 4, 3, 2, 3, 4 enz. draden tot de ruit geheel gevuld is. Als het ondergrondweefsel er soms tussendoor zichtbaar is, kan men dit bedekken door diagonale stiksteken tussen de ruiten te borduren. Zie de licht groene blokken aan de linkerkant van het voorbeeld.
In het Engels vind je deze steek onder de naam Diamond Eyelet Stitch.
Geribte spinnenwebsteek

Geribte spinnenwebsteek.
De geribte spinnenwebsteek is een steek die je voor bloemetjes of zeesterren kunt gebruiken, eentje die heel decoratief is. Als je hem maakt over een kraal dan lijkt het net een zeepok.
Maak een wiel met een even of oneven aantal spaken. Kom vervolgens tussen 2 draden in het midden naar boven. Maak daarna, in het rond werkend, van rechts naar links een stiksteek om elke basisdraad tot de buitenomtrek is bereikt (steek met je naald over één draad boven terug, en vervolgens twee draden onder vooruit.
In het Engels wordt hij soms de whipped spiderweb stitch genoemd of soms alleen de whipped wheel.
Koraalsteek
Met de koraalsteek maak je een knoopje door de stof en over de draad waardoor je een fijne lijn krijgt die enigszins bovenop de stof ligt.

Koraalsteek.
De steekbeweging is dezelfde als de gedraaide kettingsteek. Met meer afstand tussen de steken.
Je kunt hem heel leuk gebruiken als contoursteek als die wat meer textuur nodig heeft.
In het Engels wordt hij de Coralstitch genoemd.
Netwerksteek
Dit is een van de variatie van de netwerksteek. In het Engels wordt hij Wavefilling genoemd.

Netwerksteek / wave filling.
Men begint met een rijtje kleine verticale platsteken. De volgende steken worden hier doorheen geregen zonder door de stof te steken; aan de onderkant wordt echter wel een klein stukje weefsel opgenomen om steun te geven aan de daarop volgende rijen steken.
De steek is zeker geschikt voor het vullen van grote oppervlaktes. Het merendeel van het garen is te vinden op de bovenkant van de stof.
Russische kettingsteek

Russische Kettingsteek.
In Russisch borduurwerk wordt de losse kettingsteek gebruikt in groepjes van drie, die aan elkaar gelinkt zijn. Hiermee kan men zowel horizontaal als verticaal randen maken.
Sorbello-steek
Dit is een zware geknoopte steek uit Italië, waar hij wordt gemaakt met een dikke draad.

Sorbello steek.
Als je met dunner garen werkt, dan krijg je een ander, ijler resultaat. Leuk als lijnsteek in een rij of om blokjes mee te vullen. En ook heel leuk om als accentsteek te gebruiken.
In het Engels heet hij de Sorbello stitch.
Spinnenwebsteek
Ook wel de geweven spinnenwebsteek genoemd. De opzet is vergelijkbaar met de geribte spinnenwebsteek, alleen moet je voor deze steek een oneven aantal spaken opzetten.

Spinnenwebsteek.
Je maakt dus eerst een wiel met een oneven aantal spaken. Vervolgens kom je tussen 2 draden in het midden naar boven en begint met weven (1 draad over, 1 draad onder, 1 draad over etc.).
Als je 5 spaken opzet en de draad wat aantrekt tijdens het weven, krijg je een roosje. Als je meer spaken opzet, wordt de cirkel of het wiel wat platter.
In het Engels wordt deze steek de woven circle of woven wheel genoemd.
Staafknoopje

Staafknoopje.
Voor deze steek komt je naar boven door de stof met je naald, maak je een steek en kom je vervolgens weer naar boven bij het beginpunt. Je laat de naald staan (dus NIET doortrekken), wikkel de draad om te naald totdat je een rolletje hebt dat de steek die je gemaakt hebt, bedekt. Vervolgens hou je de draaiingen vast en trek je de naald en draad voorzichtig door het rolletje. Leg de rol naar het beginpunt en steek je naald naar achter en zet vast.
Ook met deze borduursteek kun je roosjes maken. Je maakt dan de rolletjes langer dan de steek die je gezet hebt waardoor ze over elkaar vallen.
In het Engels wordt deze steek de Bullion stitch of Bullion knot genoemd.
Van Dyck-steek

Van Dijck-steek.
Voor deze steek ga je als volgt te werk:
Je werkt van boven naar beneden. Je komt aan de linkerkant met de naald naar boven door de stof. Bij de eerste steek neem je in het midden een klein stukje stof op. Bij de volgende steek steek je onder de draadkruising van de vorige steek en aan de buitenkanten door de stof heen. Aan de achterkant zijn lange horizontale steken te zien.
In het Engels te vinden onder de naam Van Dyke Stitch.
En de laatste steek deze keer is de:
Zandsteek
Dit zijn kleine stiksteekjes die in allerlei richtingen over het vlak worden uitgestrooid.

Zandsteek (enkel en dubbel).
Als je een zwaarder effecct wil bereiken dan kun je ook de moesjessteek gebruiken, dat zijn twee- of drievoudige stiksteekjes naast elkaar (in het midden in het voorbeeld.
Je kunt deze steek heel goed gebruiken als vulling en dan bijvoorbeeld ook verschillende kleuren gebruiken zoals het blauwe vlak rechtsboven.
In het Engels kun je hem vinden onder Seeding of Seed stitch.
Bronnen:
450 Steken voor Kreatief borduren – Barbara Snook (1974);
Stekendictionaire – Nel Rol (1965)
Borduursteken aanvullingen
Iedere drie maanden wordt de Borduurstekenrolodex aangevuld met nieuwe borduursteken. De volgende ronde staat gepland eind juli 2026.
Heb je wensen qua borduursteken, laat het me dan even weten via info@treeofneedlework.nl.

De borduursteken uit de derde serie Borduurstekenrolodex.
Ook meedoen?
Een aantal mensen heeft me gevraagd of ze mee konden doen met de Borduurstekenrolodex.
Daar had ik zelf nog niet aan gedacht.
Maar het is natuurlijk prima om ook je eigen Borduurstekenrolodex of kaartenbak op te zetten.
Je kunt de borduursteken gelijk borduren zodra ik de volgende serie online heb gezet of je kunt ze verdelen en wekelijks één steek oefenen/maken. Op Facebook is er een groep aangemaakt genaamd ‘Tree of Needlework’s Borduurstekenrolodex’ waar ik iedere maandag een nieuwe borduursteek plaats. We zijn daar met de tweede serie bezig. Je kunt hem hier vinden.
Heb je geen Rolodex of kaartenboek, dan kun je er natuurlijk ook altijd een borduurstekenboek(je) van maken.
Hier en hier heb ik daarvan een aantal op een rijtje gezet die ik in de loop der jaren gemaakt heb.
Door te werken met ringen kun je er ook een ‘losbladig’ systeem van maken en je Borduurstekenboek laten groeien.
Succes. Ik ben erg benieuwd naar de resultaten.





































