De borduurstekenrolodex – de tweede serie borduursteken
Het is tijd voor de tweede serie borduursteken in de Borduurstekenrolodex.
De borduurstekenrolodex met de eerste borduurstekenkaartjes.
Hieronder vind je de tweede serie borduursteken die zijn opgenomen in de Borduurstekenrolodex. Hier vind je de steken op alfabetische volgorde met de links naar gerenommeerde bronnen als de RSN Stitch Bank, TRC Needles, Pintangle.com, Mary Corbet’s Needle’nThread en Unwind Studio voor Tapisserie/Needlepoint steken. En hier vindt je de eerste borduursteken die in de Borduurstekenrolodex zijn geplaatst.
Het achtergrondverhaal van de Borduurstekenrolodex is hier te vinden.
In deze serie zijn er ook borduursteken opgenomen die gemaakt worden op telbaar stramien in handwerktechnieken als tapisserie en Bargello. In het Engels worden deze technieken Needlepoint of Canvas Work genoemd.
In de tweede serie borduursteken ook aandacht voor tapisserie/needlepoint steken.
Dit zijn de borduursteken die nu opgenomen zijn:
Brede Kettingsteek
De brede of vierkante kettingsteek is een variatie van de kettingsteek waarbij de steken breder/opener zijn dan de standaard kettingsteek. Hierdoor lijkt hij soms bijna vierkant. Je vindt hem o.a. in het Hongaarse borduurwerk Irasos, waar hij dicht op elkaar geborduurd wordt.
De brede kettingsteek.
Maar ook in een vrijere variant (bovenste rij) is hij te maken.
In het Engels wordt deze steek de Open Chainstitch genoemd.
Byzantijnse steek
Byzantijnse steek, een typische tapisserie/needlepoint borduursteek.
Dit zijn schuine platsteken over vier verticale en vier horizontale draden van het weefsel, die in trapvormige diagonale rijen worden gelegd en waarbij iedere trap zes steken hoog en zes steken breed wordt gemaakt. Deze steken zijn geschikt voor het bedekken van grote achtergrondvlakken.
De Engelse naam van de Byzantijnse steek is de Byzantine needlepoint stitch.
Chevronsteek
De Chevronsteek een brede zigzagsteek met rechte steken bovenop de punten van de zigzag. Werd o.a. gebruikt in oud Rabat-borduurwerk uit Marokko. Je kunt er lijnen mee maken of vlakken mee vullen.
Chevronsteek.
De Engelse naam van de Chevronsteek is Chevronstitch.
Festonsteek
Dit is een steek die vele variatiemogelijkheden biedt. Hij wordt ook wel de dekensteek genoemd. Je vindt hem terug als versierende steek, als randafwerking, als naadverbinding en in het naaldkant. Je kunt hem dicht op elkaar of wat wijder van elkaar borduren en ook de hoogte variëren.
De festonsteek, een borduursteek met heel veel gezichten.
De Engelse naam van de festonstitch is Buttonhole stitch (als hij dicht op elkaar geborduurd wordt) of Blanket stitch (als hij verder uit elkaar geborduurd wordt).
Hongaarse achtergrondsteken
Dit zijn zigzag gelegde langere rechte platsteken (vlamsteek) gecombineerd met Hongaarse steken (ruitvormig patroon over 2, 4, 2 steken).
Een typisch voorbeeld van een borduurstekencombinatie die in Tapisserie/Needlepoint gebruikt wordt.
Men kan ze in één kleur houden, twee tinten van één kleur of twee contrasterende kleuren gebruiken zoals je in bovenstaand voorbeeld kunt zien.
Ik heb geen Engelse benaming kunnen vinden van het patroon van deze achtergrondsteken.
Kettingsteek
De kettingsteek is een lussteek. Hij geeft een gladde gelijkmatige lijn en is te gebruiken als lijnsteek maar ook als vulsteek.
Hij moet tamelijk los gelegd worden, vooral wanneer men er gebogen lijnen mee wilt maken.
De kettingsteek in zijn eenvoudigste vorm.
Er is een truukje op een perfect rondje kettingsteken te maken. Je borduurt dan het rondje en stopt voordat de steken elkaar raken. Haal je naald onder de steken van de eerst geborduurde kettingsteek en steek terug in de schakel van je laatst geborduurde ketttingsteek. Probeer het maar eens uit.
Er zijn verschillende manieren om de kettingsteek te borduren, de gewone en de omgekeerde of brede kettingsteek. Ook kun je een kettingsteek borduren met een tambournaald (naald met een haakje), de techniek heet dan tamboereren.
In het Engels heet de kettingsteek de Chainstitch.
Korenaarsteek
De Korenaarsteek.
Deze steek werkt men van boven naar beneden en is een variatie van de kettingsteek. Bij het maken van de lus van de kettingsteek steekt men de naald alleen onder de schuine steken door en niet in het weefstel. Je kunt hem zien als een lijnsteek met iets extra’s.
De Engelse naam van de korenaarsteek is Wheatear stitch of Wheat stitch.
Rechte Steek
Rechte steken worden ook wel losse of vrijstaande platsteken genoemd. Het zijn enkele plat- of satijnsteken die ongelijk van lengte zijn en vrij op het vlak worden gezet.
De rechte steek/straight stitch.
Je kunt met deze steek ook schilderachtig borduren. Net alsof je streken met het penseel zet.
In het Engels wordt deze steek de Straigh stitch genoemd.
Satijnsteek
De satijnsteek of platsteek is de meest gebruikte steek en hiermee kun je goed vormen vullen.
Je kunt hem op aftelbare stof maken waardoor hij vaste patronen vormt, maar ook op niet-aftelbare stof.
De satijnsteek of platsteek.
De richting van de steek kan een ander effect (schaduw) geven.
In het Engels wordt de satijnsteek/platsteek satinstitch genoemd.
Schovensteek
De vrijstaande schovensteek bestaat uit groepjes van drie of vier platsteken, die met één of twee dwarse steekjes worden samengebonden. Meestal worden zij als strooimotief gebruikt. Wat langere bundels kan men ook laten overlappen waardoor men een meer aaneengesloten vlakvulling krijgt.
Schovensteek. Omdat hij lijkt op bundels graan op het land.
Ik heb geen Engelse benaming van deze steek kunnen vinden.
Zigzag kettingsteek
In de Zigzag kettingsteek kan men de steken lang en slank maken, of heel klein en dicht tegen elkaar.
Een van de vele variaties van de kettingsteek, de zig-zag kettingsteek.
Om scherpe hoeken te krijgen, steekt men de naald niet binnen de lus maar steeds in de draad van de voorgaande steek om deze goed vast te zetten.
De Zigzag kettingsteek heet in het Engels Zig-zag Chain stitch.
Zwaardsteek
De zwaardsteek die ook echt op een zwaard lijkt.
De Zwaardsteek bestaat uit twee festonsteken die met elkaar verbonden zijn en zo een verlengd kruis vormen.
Ze bestaat meestal uit 3 korte steken die het heft van het zwaard vormen en een langere steek die het blad voorstelt. De steek kan gebruikt worden als strooimotief maar ook als lijn.
De Engelse benaming van de zwaardsteek is de Swordstitch.
Bronnen: 450 Steken voor Kreatief borduren – Barbara Snook (1974); Stekendictionaire – Nel Rol (1965)
Een nieuwe serie borduurstekenkaartjes.
Borduursteken aanvullingen
Iedere drie maanden wordt de Borduurstekenrolodex aangevuld met nieuwe borduursteken. De volgende ronde staat gepland eind april 2026.
Heb je wensen qua borduursteken, laat het me dan even weten via info@treeofneedlework.nl
Ook meedoen?
Een aantal mensen heeft me gevraagd of ze mee konden doen met de Borduurstekenrolodex.
Daar had ik zelf nog niet aan gedacht.
Maar het is natuurlijk prima om ook je eigen Borduurstekenrolodex of kaartenbak op te zetten.
Je kunt de borduursteken gelijk borduren zodra ik de volgende serie online heb gezet of je kunt ze verdelen en wekelijks één steek oefenen/maken. Ik kijk nog even of ik de Facebookgroep Challenge Oude Patronen hiervoor ga gebruiken. Maar dat laat ik je weten.
Heb je geen Rolodex of kaartenboek, dan kun je er natuurlijk ook altijd een borduurstekenboek(je) van maken.
Hier en hier heb ik daarvan een aantal op een rijtje gezet die ik in de loop der jaren gemaakt heb.
Door te werken met ringen kun je er ook een ‘losbladig’ systeem van maken en je Borduurstekenboek laten groeien.
Succes. Ik ben erg benieuwd naar de resultaten.
