De borduurstekenrolodex – de eerste borduursteken

De borduurstekenrolodex is een feit.

De borduurstekenrolodex

Hieronder vind je de eerste borduursteken die opgenomen zijn in de borduurstekenrolodex. Hier vind je de steken op alfabetische volgorde met de links naar gerenommeerde bronnen als de RSN Stitch Bank, TRC Needles, Pintangle.com en Mary Corbet’s Needle’nThread.

Hier vind je het achtergrondverhaal van de Borduurstekenrolodex.

Dit zijn de eerste borduursteken die opgenomen zijn:

De boerenhemdesteek

De Boerenhemdesteek

De bovenste variant is de gewone boerenhemdesteek die wordt gebruikt in naadverbindingen als je twee lappen stof aan elkaar wilt zetten.
Als je vervolgens nog eens teruggaat, dan worden kruizen gevormd zoals je hierboven kunt zien.

De doornsteek

De Doornsteek

De doornsteek is een lange, losse spansteek die wordt vastgezet door elkaar kruisende steken. Een leuk effect krijg je als je de kruisende steken met een andere kleur of dikte draad vastzet. Je zou het ook een vorm van draad opnaaien (couching) kunnen noemen.

De Engelse naam van de doornsteek is Thornstitch.

Het festonrondje

Festonrondje.

De festonsteek, die een lussteek is, kent vele variaties. Een daarvan is het festonsteekrondje waarmee je ronde vormen kunt maken. Kenmerkend is het liggende steekje aan de buitenkant. Je kunt de steken in het midden samen laten komen of zoals links te zien is, maar uit laten waaieren.

Het festonrondje heet in het Engels Buttonhole wheel.

De flanelsteek

Flanelsteek

De flanelsteek is een kruisende steek die je op verschillende manieren kunt borduren. Vaak vormt hij de basis voor allerlei doorregen en doorvlochten variaties. Als je hem dicht op elkaar borduurt (de blauwe variant hierboven) dan wordt hij bijvoorbeeld gebruikt in het Mexicaanse Otomi borduurwerk. Als je hem op doorzichtige stof op de achterkant borduurt dan wordt het schaduwborduurwerk genoemd.

Nog wat meer flanelsteken.

De Engelse benaming voor de flanelsteek is de Herringbonestitch.

De koninginnesteek

Koninginnesteek

De Koninginnesteek bestaat uit twee kruisende steken. De basisvorm is een schuine kruissteek met daarover heen een rechte kruissteek. Je kunt hem in één of twee kleuren borduren voor een ander effect. Ook kun je spelen met de lengte van de poten van de kruissteken.

De Engelse naam van de koninginnesteek is Double Cross stitch

NB de Engelse queenstitch heeft in het Nederlands de naam rococosteek.

De lazy daisy (of losse kettingsteek)

Lazy daisy of losse kettingsteek

De lazy daisy is een losse of vrijstaande kettingsteek. Hij kan een kort steeltje of een wat langer steeltje hebben. Je kunt er bloemetjes en blaadjes mee maken. Als ze in een rondje als een bloemetje geborduurd worden, dan worden ze ook wel margrietsteek genoemd.

In het Engels heet deze losse kettingsteek ook de Lazy Daisy.

En wat andere variaties van losse kettingsteken.

De rijgsteek

De rijgsteek.

De rijgsteek is de meest simpele borduursteek van alle borduursteken. Hij vormt de basis voor ingewikkelder steken en je kunt er allerlei variaties mee maken. Hij wordt in borduurtechnieken als Sashiko, Kantha, doorstoppen en stoppen/darning gebruikt.

De Engelse naam van de rijgsteek is de Running stitch.

De taksteek

De taksteek.

Taksteken zijn lussteken en hebben een richtingeffect dat groei suggereert. Er zijn allerlei variaties.
De lichtgroene hierboven (meest rechtse) is de gewone of schuine taksteek. De tweede van rechts is de dubbele schuine taksteek en de blauwe daarnaast is de rechte taksteek. Hierbij blijven de binnenste delen van de V-vormige lussen schuin, terwijl de buitenste delen verticaal en langer of korter gemaakt worden.

De taksteek heet in het Engels Featherstitch.

De Vliegsteek of Y-steek

De vliegsteek.

De vliegsteek is eigenlijk een open kettingsteek, ook is het begin van de taksteek te herkennen als een vliegsteek. Hij behoort tot de lussteken familie. Je kunt hem los maken, maar ook gelinkt. Door hem te combineren met andere steken kun je randen en over het gehele vlak doorlopende patronen maken.

Nog meer variaties van de vliegsteek.

De Engelse benaming van de vliegsteek is de Flystitch.

De Zeekraalsteek of varensteek

De Zeekraalsteek.

De Zeekraalsteek of varensteek lijkt op een reeks aaneengesloten vliegsteken. Hij wordt echter anders gemaakt. Men maakt telkens drie afzonderlijke rechte steken van dezelfde lengte. Met deze steek kun je goed takjes en bladnerven borduren.

In het Engels heet de Zeekraalsteek de Fernstitch.

Groepen van borduursteken

Je kunt de borduursteken ook groeperen. Een aantal borduurstekenboeken benaderen dit op verschillende manieren.
In de Borduurstekenrolodex vind je deze ook fysiek terug, zoals:

De lijnsteken.

De lijnsteken zijn van rechts naar links: de rijgsteek, de omwikkelde rijgsteek, de dubbelgewoven rijgsteek, de stiksteek, de steelsteek, de steelsteek (met langere steken), de kettingsteek en de splijtsteek.

De lussteken.

De lussteken zijn van rechts naar links: de festonsteek, de enkelzijdige taksteek, de taksteek, de kettingsteek, de brede kettingsteek en de zigzagkettingsteek.

Bronnen: 450 Steken voor Kreatief borduren – Barbara Snook (1974); Stekendictionaire – Nel Rol (1965)

Borduursteken aanvullingen

Iedere drie maanden wordt de Borduurstekenrolodex aangevuld met nieuwe borduursteken. De volgende ronde staat gepland rond 15 januari 2026.

Heb je wensen qua borduursteken, laat het me dan even weten via info@treeofneedlework.nl

De Borduurstekenrolodex

Al langer loop ik met het idee om een borduurstekenindex of iets dergelijks te maken. Nu heb ik al verschillende borduurstekenboekjes gemaakt zoals ik ook hier vertelde, maar deze keer wilde ik ook iets maken wat ik met jullie kon delen en waar jullie ook gebruik van kunnen maken.

Met andere woorden, iets fysieks en iets digitaals.

De fysieke borduurstekenrolodex met de eerste borduurstekenkaartjes.

Een paar jaar geleden heb ik bij een vriendin die veel kringloopwinkels bezoekt, de vraag uitgezet om een rolodex te vinden. Dat was ik eerlijk gezegd al weer een beetje vergeten totdat ze dit voorjaar uit Londen een rolodex voor me meebracht.
Dat gecombineerd met de mogelijkheid om me namens de Borduurschool te presenteren tijdens de Dutch Design Week dit jaar in de How&Wow presentatie van de Crafts Council Nederland in de Fabriek in Eindhoven, maakte dat de Borduurstekenrolodex ontstond.

De Borduurstekenrolodex

Ja, het is letterlijk een rolodex waarin ik op alfabetische volgorde borduursteken aan het verzamelen ben. Hiervoor gebruik ik de kaartjes van de rolodex als formaat. De borduursteken worden geborduurd met handgeverfde zijde en wolzijde, die we met de Borduurschool in een masterclass van Loret Karman geverfd hebben.

Handgeverfde zijde en wolzijde (acid-dye) waarmee de borduursteken in de Borduurstekenrolodex geborduurd worden.

Als je wilt weten hoe de steken gemaakt worden, dan vind je hier de pagina waar alle steken die al in de Borduurstekenrolodex zijn opgenomen, genoemd zijn en voorzien van linkjes naar gerenommeerde bronnen van borduursteken. Denk dan aan de Royal School of Needlework (RSN Stitchindex), Mary Corbet Needle’nthread, Pintangle.com van Sharon Boggon en TRC Needles van het Textile Research Center in Leiden.

Waarom geen eigen filmpjes maken, vraag je. Tja, waarom geen gebruik maken van de fantastische bronnen die er al zijn. Door ze hier bij elkaar te voegen onder de Nederlandse naam van de desbetreffende borduursteek kun je ze zo terugvinden.

Hoeveel borduursteken zijn er al opgenomen in de Borduurstekenrolodex

Verwacht niet dat er al meer dan 500 borduursteken opgenomen zijn zoals in de RSN Stitchbank. We beginnen rustig en iedere 3 maanden komen er nieuwe borduursteken bij. Deze worden dan aangekondigd in een blogbericht zoals het volgende bericht waar ik de eerste borduursteken laat zien en er iets over vertel met de link naar de Borduurstekenrolodex pagina op deze website.

En zo zien de borduurstekenkaartjes in de Borduurstekenrolodex eruit.

Zijn er wensen?

Heb je wensen met betrekking tot de opgenomen steken, laat het me dan weten via info@treeofneedlework.nl.