Europees borduurwerk

Vanaf 30 augustus is bij het Textile Research Center in Leiden de tentoonstelling ‘From Schweden to Sardinia: Embroidered garments from all over Europe‘ te zien over Europees borduurwerk.

TRC in Leiden

TRC in Leiden

Afgelopen woensdagochtend kon je ook deelnemen aan de workshop ‘Europees Borduurwerk’. Die startte met een uitgebreide rondleiding over de tentoonstelling door Gillian Vogelsang-Eastwood met de nadruk op het herkennen van het borduurwerk dat op de kledingstukken te zien is.

Mannenvest

Mannenvest

borduurwerk op muts

Borduurwerk in satijnsteek op muts

Je ziet hier o.a. de kettingsteek

Je ziet hier o.a. de kettingsteek

En vervolgens gingen we aan de slag met diverse varianten van de kettingsteek. Een borduursteek die in dit soort borduurwerk vaak gebruikt wordt, net als de festonsteek en satijn- of platsteken.

Verschillende soorten kettingsteken

Verschillende soorten kettingsteken

Met van links naar rechts: de kettingsteek, de laddersteek of open kettingsteek, de open kettingsteek gebruikt om draad op te naaien (couching), de dubbele of zware kettingsteek (heavy chainstitch) en de Hongaarse vlechtsteek of gevlochten kettingsteek (Hungarian braid stitch). De linkjes onder de steken verwijzen naar de video’s over hoe je de steek moet doen en die zijn te vinden bij Mary Corbet’s Needle ‘n Thread.
De dubbel of zware kettingsteek en de Hongaarse vlechtsteek lijken wel koordjes die op de ondergrond genaaid zijn, maar het zijn toch echt borduursteken.

Motief in de Hongaarse vlechtsteek met perlé (nr 5 en 8)

Motief in de Hongaarse vlechtsteek

En voor de liefhebbers nog wat detailfoto’s van het tentoongestelde borduurwerk.

Gekleurd borduurwerk op zwarte schort, vnl. satijnsteek, laddersteek en kettingsteek

Gekleurd borduurwerk op zwarte schort, vnl. satijnsteek, laddersteek en kettingsteek

detail van Hongaars mannenvest, vnl. festonsteek

detail van Hongaars mannenvest, vnl. festonsteek op leer

Schort uit Roemenië met satijnsteek, smockwerk en open weefwerk

Schort uit Roemenië met satijnsteek, smockwerk en open weefwerk

schouderstuk van blouse in blauw/wit met o.a. een vulling van tweekleurig naaldkant en de bloemen in steelsteek en knoopjessteek

Schouderstuk van blouse met een vulling van tweekleurig naaldkant en de bloemen in o.a. steelsteek en knoopjessteek

Wolborduurwerk op Hongaars mannenvest met satijnsteek en pom pom steek

Wolborduurwerk op Hongaars mannenvest met satijnsteek en pom pom steek

En ook intrigerend, al is het technisch gezien geen borduurwerk, vond ik deze geweven ceintuur.

Veelkleurig geweven ceintuur

Veelkleurig geweven ceintuur

Wil je het in het echt zien, de tentoonstelling duurt nog tot 23 februari 2017. Het Textile Research Center (TRC) vind je op Hogewoerd 164 in Leiden en is ‘s maandags t/m donderdags open van 10.00 – 16.00 uur. De tentoonstelling is gratis, maar een donatie wordt wel op prijs gesteld.

Laat even weten wat je er van vond als je er naar toe geweest bent.

Nieuw Klederdrachtmuseum in Amsterdam

In Amsterdam is er sinds kort een nieuw Klederdrachtmuseum.
logo Klederdrachtmuseum
Het Klederdrachtmuseum van Nederland belicht het vakmanschap, de artisticiteit en de passie waarmee de Nederlandse klederdrachten tot stand zijn gekomen. De collectie omvat een dwarsdoorsnede van de streekdrachten en volkskunst per regio. Iedere streek heeft zijn eigen dracht, met daarbinnen variaties per dorp en per levensfase, zoals die van een huwelijk of rouwperiode. Het museum telt 7 kamers, geschilderd in de voor een bepaalde regio kenmerkende kleuren en motieven. Per kamer komen ook verhalen van de dragers aan bod, die uitleg geven over de functie van de getoonde kleding uit onder andere Volendam, Marken, Hindeloopen, Staphorst, Spakenburg en Zeeland.

Afgelopen donderdag ben ik er voor het eerst geweest en ik was aangenaam verrast door de moderne uitstraling, de frisse kleuren en de collectie die een mooi overzicht geeft per streekdracht.
Een sfeerimpressie:

Kas met Marker mutsen, rijglijf en andere stukken

Kast met Marker mutsen, rijglijf en andere stukken

Kist met opgevouwen Staphorster rokken, schorten en kraplappen

Kist met opgevouwen Staphorster rokken, schorten en kraplappen

Staphorster stipwerk in rouwkleuren

Staphorster stipwerk in rouwkleuren

Urker kraplap

Urker kraplap

Schort met smockwerk uit Volendam

Schort met smockwerk uit Volendam

En je vindt ook smockwerk op het werkjak uit Volendam

En je vindt ook smockwerk op het werkjak uit Volendam

Zuid-Bevelandse muts

Zuid-Bevelandse muts

Het Klederdachtmuseum is te vinden op de Herengracht 427 in Amsterdam.

Meer streekdrachten zijn o.a. te vinden in:
Zeeuws Museum in Middelburg,
Historisch Museum de Bevelanden in Goes,
Het Warenhuis, Museum Land van Axel in Axel,
Museum Spakenburg in Spakenburg,
Marker Museum in Marken,
Museum Staphorst in Staphorst en
Museum Hindeloopen in Hindelo0pen
en in de openlucht musea Zuiderzeemuseum in Enkhuizen en Openlucht Museum Arnhem.

 

Borduren op breiwerk

Wie had gedacht, zeker ik niet, dat ik in juli bezig zou zijn met borduren op breiwerk. Want dat is toch echt een winterklusje. Maar ja, als je een workshop ‘Borduren op breiwerk’ in het najaar wil geven, dan zal je de voorbereidende werkzaamheden toch echt nu moeten doen. Eigenlijk zijn de voorbeelden al gemaakt, maar ik wilde nog een groter stuk laten zien. En toen ik in een Ariadne uit 1983 onderstaande foto zag, was ik verkocht.

uit Ariadne september 1983

Inspiratie uit Ariadne september 1983

Gebaseerd op  een Marker vrouw in de ‘wilde dracht’ en omgezet in een gebreide trui met een bont geborduurd motief op de voorkant.
Nu ben ik zelf geen breister, kleine stukjes gaan nog, maar de tijd die het me zou kosten om een groot stuk als een trui te maken zet ik toch liever in om te borduren. Dus ben ik op zoek gegaan naar een gebreide trui of vest waarvan ik de achterkant op een vergelijkbare manier kon borduren. In de Kringloop in Soest vond ik een geschikt vest, gebreid in witte en zwarte blokken,  en daar ben ik mee aan de slag gegaan.

Het patroon uit de Ariadne heb ik als basis gebruikt, op patroonpapier overgetrokken en op de achterkant van het vest genaaid.
borduren op breiwerk het hele plaatjeDaar overheen ben ik gaan borduren, met satijnsteken

borduren met wol in satijnsteek

borduren met wol in satijnsteek

de achterkant

de achterkant

en met merinowol van Loret Karman.

Merinowol van Loret Karman

Merinowol van Loret Karman

Om het borduurwerk wat te verstevigen (het wordt door de soort wol best wel zwaar) heb ik op de achterkant een stuk ongebleekte katoen meegenaaid. Het borduurwerk wordt dan door het patroonpapier, het vest en de katoen heen geborduurd.

Zou ik het een volgende keer weer zo doen. Ik weet het niet. Het patroonpapier scheurt best wel snel. En dat is aan de ene kant goed, per slot van rekening moet het er ook weer af. Maar aan de andere kant ben je ook snel het patroon kwijt. Een ander nadeel is dat doordat je over het patroonpapier borduurt, het moeilijk is om het papier achteraf te verwijderen. Een andere optie was om de tekening over het patroonpapier eerst te rijgen. Een van de motieven is zo gedaan omdat halverwege het patroon al te verscheurd was om het nog goed te kunnen volgen.
Een andere mogelijkheid is Soluvlies, waar je goed overheen kan borduren en dat je later wegspoelt. Daar heb ik op zich goede ervaringen mee, maar daar moet ik nog even wat meer mee experimenteren want niet iedere wol is geschikt om te wassen.

Halfafgemaakt motief

Halfafgemaakt motief

De eerste roos is klaar

De eerste roos is klaar

En als het patroonpapier weg is wordt het uiteindelijk zo.

En als het patroonpapier weg is wordt het uiteindelijk zo.

Ben ik al klaar? Nee, nog niet, ik borduur er alleen ‘s ochtends aan, als het nog (relatief) koel is.
En om het een echt draagbaar vest te maken wil ik het nog verder oppimpen. Van okergeel Lace garen van Loret Karman worden manchetten (zijn al klaar) en een boord gebreid. Als al het borduurwerk klaar is, worden deze aan het vest genaaid.
En dan moet ik ook nog iets verzinnen voor de voorkant. Misschien meer borduurwerk of een soort sjaalkraag. Mmmmm. Dat is iets voor later. Hebben jullie suggesties?

De workshop ‘Borduren op Breiwerk’ wordt gegeven:
zaterdag 24 september van 14.00 – 16.30 uur bij de Afstap in Amsterdam,
zaterdag 12 november van 11.00 – 13.30 uur bij de Afstap in Amsterdam.
woensdag 12 oktober van 13.30 – 16.00 uur bij Tree of Needlework in Utrecht en
zaterdag 19 november van 14.00 – 16.30 uur bij Tree of Needlework in Utrecht.
Meer informatie volgt, maar je kan me altijd mailen.

Een geborduurde interpretatie van de Staphorster dracht

Afgelopen half jaar heb ik bij de DIY Textile School in Amsterdam de cursus StitchArt gevolgd. Rode draad tijdens de lessen was het werken aan een eigen thema c.q. werkstuk dat tijdens de laatste les gepresenteerd moest worden.

Mijn thema was Streekdracht. Ik ben daar al langer in geïnteresseerd en dan vooral in het borduurwerk dat in de verschillende drachten gebruikt wordt. Ik vind het fascinerend hoe voor elke gebeurtenis of dag, in de rouw, uit de rouw, een ander kledingstuk of kleur gebruikt wordt, terwijl het geheel steeds heel herkenbaar blijft.
Ik ben uitgegaan van een ingekleurde ansichtkaart uit begin 20ste eeuw van een Staphorster meisje.

Ingekleurde ansichtkaart uit collectie Openlucht Museum Arnhem

Ingekleurde ansichtkaart uit collectie van het Openlucht Museum Arnhem

En heb een aantal elementen uit de Staphorster streekdracht uitgewerkt in borduurwerk.

research en proefjes

research en proefjes

Zoals

Roos met wol geborduurd op originele Staphorster 'voerlakense' rok

Roos met wol geborduurd op originele Staphorster ‘voerlakense’ rok

patroon omslagdoek omgezet in telbaar borduurwerk

patroon omslagdoek omgezet in telbaar borduurwerk

Een geborduurde interpretatie van stipwerk

Een geborduurde interpretatie van stipwerk

felle kleuren

felle kleuren

En het vervolgens toch anders gedaan.

Mijn interpretatie van het Staphorster meisje

Mijn interpretatie van het Staphorster meisje

een close-up

een close-up

Als experiment ben ik nog een stapje verder gegaan en heb deze mooie, trotse Staphorster dame een nieuwe outfit gegeven. Het patroon van de omslagdoek is nog wel te herkennen, als is hij wel in een andere borduurtechniek gemaakt.

Staphorst voorbij

Staphorst voorbij

En zo zien ze er naast elkaar uit.

traditioneel en 'anders

traditioneel en ‘anders’

Hebben jullie een voorkeur?

Op de website het Geheugen van Nederland zijn ingekleurde ansichtkaarten te vinden. Bij het Openlucht Museum kan je HRES beeld opvragen en ook even checken of er nog auteursrecht op de afbeelding zit.

 

Stippen & strepen en borduurwerk

‘Stippen & strepen – rondom klederdracht’, zo heet de tentoonstelling in Museum de Koperen Knop in Hardinxveld-Giessendam die nog tot 19 juni te zien is. Het gaat dan om de klederdracht van de vroegere vissersplaatsen rond de voormalige Zuiderzee in combinatie met Staphorst. De expositie laat behalve de kledingstukken zelf ook de achtergrond en de cultuur van het maken en dragen zien.

Tentoonstellingsposter Museum de Koperen Knop, Fotografie: Abigail van Kooten, Model: Lisanne van der Caaij, Styling: Cora de Kok, Make-up and Hair: Merel van Boxel

Tentoonstellingsposter Museum de Koperen Knop, Fotografie: Abigail van Kooten, Model: Lisanne van der Caaij, Styling: Cora de Kok, Make-up and Hair: Merel van Boxel

Het is een kleine tentoonstelling, maar ga er zeker nog even kijken. De Koperen Knop heeft verder nog enkele (boeren) stijlkamers en een leuk buitenterrein met een theetuin, smederij en boomgaard.

De Theetuin

De Theetuin

Gisteren was ik er en ik wil jullie meenemen naar een paar van de borduurwerken die ik heb gezien, en dan vooral de kleine pareltjes.
Zoals bijvoorbeeld een met de hand gemaakt stiksteekje op de achterkant van een wentke (lange jas van sits) uit Hindeloopen.

Achterkant van een wentke uit Hindeloopen.

Achterkant van een wentke uit Hindeloopen.

Of een naadverbinding op de voorkant van een schort uit Bunschoten-Spakenburg.

vries (lapje geruite katoen aan de bovenkant van de schort) met naadverbinding

Vries (lapje geruite katoen aan de bovenkant van de schort) met naadverbinding uit Bunschoten-Spakenburg

Ook uit Bunschoten-Spakenburg, deze zelfgemaakte knoopjes.

Zelfgemaakte knoopjes uit Bunschoten-Spakenburg

Zelfgemaakte knoopjes uit Bunschoten-Spakenburg

Uit Urk waren er een groot aantal geborduurde kraplappen te zien.

borduurwerk op Urker kraplap

Borduurwerk op Urker kraplap, voornamelijk in satijnsteek.

Urker kraplap

Urker kraplap

Ook het randje aan de bovenkant van deze kraplap werd soms met borduurwerk versierd, zoals deze met de flanelsteek.

Een flanelsteekje als randje op de Urker kraplap.

Een flanelsteekje als randje op de Urker kraplap.

En ook Volendam kent geborduurde kraplappen al zijn die vaak met de machine geborduurd of zoals hier

Geborduurd of geschilderd ......

Geborduurd of geschilderd ……

geschilderd.

Volendammer kraplap

Deze Volendammer kraplap is duidelijk geborduurd.

Natuurlijk was er ook flink wat borduurwerk te zien uit de Marker klederdracht, zowel oud/origineel als nieuw. Ok, dat zijn meer de grote parels.

Marker rijglijf

Marker rijglijf – festonsteken, kruissteek en stiksteek, geborduurd met Perlé

Marker middeltje - wol op wol geborduurd

Marker middeltje – wol op wol geborduur

Wil je dat zelf eens proberen. Sary Maas geeft o.a. les in het borduren van een Marker daags rijglijf, bruidsrijglijf, middeltje en wit- en sneewerk. Op haar website vind je haar lesprogramma.

Zelfs de binnenkant ziet er mooi uit.

Zelfs de binnenkant ziet er mooi uit.

Het is interessant om te zien hoe naast het ‘fraaie’ borduurwerk ook het ‘nuttige’ borduurwerk als naadverbindingen en verstevigende stiksteken versierend gebruikt werd.
Kennen jullie daar nog meer voorbeelden van? Laat het me dan even weten in een reactie.

 

Een ‘special edition’ jas

Toen ik een aantal jaren geleden in Hongarije was, kwam ik bij het Etnografische museum (Népajzi Múzeum) in Budapest 2 dikke mappen tegen met patronen van Hongaars borduurwerk. Van elke streek en elk soort borduurwerk was een apart boekje/mapje gemaakt met een stukje oorsprong, steken uitleg (beide in Hongaars) en getekende patronen. Voor een klein bedragje kon ik 5 kilo Hongaars erfgoed meenemen naar Nederland.

Patronen van Hongaars borduurwerk - 5 kilo erfgoed

Patronen van Hongaars borduurwerk – 5 kilo erfgoed

Het idee is nog altijd om daar eens wat uitgebreider mee aan de slag te gaan, maar voor nu liggen de mappen rustig te wachten totdat ik er meer tijd voor heb. Tot dat…… ik vorige week een ‘zomer’jasje kocht dat wel wat versiering nodig had.

Ik herinnerde me ineens de motieven op Hongaarse jassen. Deze komt bijvoorbeeld uit het MET museum.

19e eeuwse jas uit Hongarije - MET museum

19e eeuwse jas uit Hongarije – MET museum

En in de boekjes/mapjes met patronen vond ik een aantal motieven gebaseerd op deze jassen.
jas - Hongaarse jassenDus twee patronen uitgekozen. Eentje voor op de schouder/rug en eentje voor op de voorkant. En vervolgens met perlé nr. 8 in zwart met steelsteek en satijnsteek de motieven geborduurd.

Dit is het patroon van de schoulder/rug.

Patroon achterkant jas

Patroon achterkant jas

jas - bezig met het borduren
En zo is het helemaal klaar.

achterkant jas - net een tattoo

achterkant jas – net een tattoo

En dit is het patroon en borduurwerk op de voorkant.

Voorkant

Voorkant

en nog een detail

en nog een detail

En dat samen maakt het een ‘special edition’ jas. Met een basis van H&M en een persoonlijke touch van mezelf met hulp van prachtige Hongaarse motieven.

 

 

Vondst – tasje in Hongaars borduurwerk

Afgelopen zaterdag was ik bij de Textiel Antiekmarkt in Maarn die jaarlijks door de Kostuumvereniging op de eerste zaterdag van maart georganiseerd wordt. En daar vond ik een lief klein tasje geborduurd met bloemen en franjes in verschillende kleuren.

geborduurd tasje Matyo stijl

geborduurd tasje Matyo stijl

Ik herkende de borduurstijl als Matyo uit Hongarije, maar ik kende het eigenlijk alleen van (tafel)kleedjes en gebruikt in de traditionele kleding. Totdat ik wat verder op internet ging zoeken.
Het is dus een tasje uit de 20er jaren van de vorige eeuw (1920). Gemaakt met zijde garen. En ik heb er nog een paar gevonden online.
Een wat grotere versie die te koop is op de website 1860-1960:vintage boho matyo purseEentje op eBay (helaas al verkocht):

Tasje Matyo stijl vanaf eBay

Tasje Matyo stijl vanaf eBay

Maar de leukste is toch die ik op de website van Kate & Rose vond.

Geborduurde Matyo tasje uit 1920 via Kate & Rose

Geborduurde Matyo tasje uit 1920 – inspiratie voor het tasje van Kate & Rose

Zij heeft namelijk op basis van een tasje dat ze op eBay had gebonden een eigen versie gemaakt in het kader van een Accessoire-uitdaging van een aantal jaren geleden. Op haar blog neemt ons gedeeltelijk mee in het proces.

Work in progress - Kate & Rose

Work in progress – Kate & Rose

Ook stelt ze het patroon van haar tasje beschikbaar. De gebruikte steken zijn platsteek/satijnsteek, steelsteek en festonsteek.

 

 

Stitch Along met Janet Brandt

Janet Brandt, een textielkunstenares uit de USA is afgelopen week begonnen met een Stitch Along (SAL).
Ze stelt hiervoor een patroon ter beschikking dat op haar website te vinden is. Ook kan je haar voortgang daar volgen. Hier vindt je haar startbericht. En hier vind je het patroon.
Dit is de originele schets van het patroon.

Janet Brandt's originele schets voor de SAL

Janet Brandt’s originele schets voor de SAL

En dit is haar voortgang tot nu toe.

Janet Brandt's eerste geborduurde vogel in de SAL.

Janet Brandt’s eerste geborduurde vogel in de SAL.

Ze gebruikt de kettingsteek voor het lichaam van de vogel. En verder maakt ze gebruik van de steelsteek, Herringbonesteek, festonsteek, satijnsteek, zandsteek en omwikkelde kettingsteken en natuurlijk Franse knoopjes en staafknoopjes.

Op haar website www.janetbrandt.com vind je meer van haar werk en haar stijl van borduren. Ik word er in ieder geval altijd blij van.

Claire's dolly workshop van Janet Brandt

Claire’s dolly workshop van Janet Brandt

Ik ga met haar mee borduren tijdens de Stitch along (SAL). Het patroon is uitgeprint, de volgende stap is het op stof over te zetten en een kleurenpalet uit te zoeken. Ik hou jullie van mijn en haar voortgang op de hoogte.

 

 

Handschoenen borduren met folklore motieven

Nina en Nienke van Bonthuishouden ken ik al wat langer. Zij geven handwerklessen in Zwolle en omgeving en hebben een erg leuk boek geschreven ‘Vrolijk handwerk met Bonthuishouden’.

Op hun Facebookpagina ontdekte ik dat ze een workshop gaven waarin ze handschoenen borduren met folklore motieven. Nu woon ik niet in de buurt van Zwolle en dat probleem hadden blijkbaar meer mensen. Vandaar dat ze aanboden om een materiaalpakket met een duidelijke instructie naar je huisadres te sturen. Dat was een aanbod dat ik niet kon weerstaan. Ik wilde al langer eens borduren op handschoenen en ander breisel uitproberen en dit was de perfecte gelegenheid.

folkoremotieven

folkore-motieven borduren op handschoenen

Vooraf had ik eigenlijk drie vragen:
* hoe zet je het patroon op gebreid materiaal,
* hoe hecht je aan en af bij een kant-en-klare handschoen en
* hoe borduur je op een kant-en-klare handschoen zonder dat je de voor- aan de achterkant aan elkaar borduurt.
En daar geven ze duidelijk antwoord op en uitleg bij.
Binnen no-time had ik beide handschoenen af.

Op hun website kan je het patroon van de geborduurde handschoenen met materiaalpakket bestellen of het patroon  los bestellen. Je moet dan alleen nog zelf voor de (gebreide) handschoenen zorgen. Een leuk klusje voor de kerstvakantie.

Vrolijk handwerk met Bonthuishouden

Het patroon staat ook in hun boek ‘Vrolijk handwerk met Bonthuishouden‘.